TruyenDay.comTruyền Dạy
Kỹ thuật dạy học

Chia nhóm nhanh trong lớp học: tám cách chia, thời gian từng cách và giao vai trò

Tám cách chia nhóm nhanh cho lớp 40 em, khi nào chia ngẫu nhiên, khi nào chia có chủ đích, bốn vai trò trong nhóm và câu lệnh để lớp ổn định trong một phút.

A Vietnamese teacher holds out a cup of wooden sticks as students draw one each beside desks, close shot of hands, soft overcast window light

Chia nhóm nhanh là việc học sinh biết mình thuộc nhóm nào, ngồi đâu và giữ vai gì trong vòng một phút, không cần giáo viên đọc danh sách. Cách nhanh nhất cho lớp bàn ghế cố định là nhóm theo bàn: hai bàn liền nhau quay vào nhau. Khi cần trộn học sinh, dùng thẻ đã chuẩn bị trước hoặc đếm số theo hàng.

Rất nhiều tiết dự giờ mất năm sáu phút chỉ để chia nhóm và chuyển chỗ, rồi phải cắt bớt phần thảo luận. Bài này đưa ra tám cách chia với thời gian thực tế của từng cách, nguyên tắc chọn chia ngẫu nhiên hay có chủ đích, bốn vai trò trong nhóm kèm thẻ vai, và câu lệnh chuyển chỗ đã được dùng ổn ở lớp 40 em.

Tám cách chia nhóm và thời gian thực tế

Thời gian dưới đây tính từ lúc giáo viên ra lệnh đến khi các nhóm đã ngồi vào chỗ, với lớp khoảng 40 em đã quen cách làm.

Cách chiaLàm thế nàoThời gianHợp khi
Theo bànBàn trên quay xuống bàn dưới thành nhóm bốnDưới 30 giâyHoạt động ngắn, bàn ghế cố định
Đếm sốHọc sinh đếm từ 1 đến 8 lần lượt, cùng số về một nhómKhoảng 2 phútMuốn trộn ngẫu nhiên, lớp rộng chỗ
Thẻ màu dán bànDán sẵn chấm màu dưới mặt bàn, cùng màu một nhómKhoảng 1 phútNhóm có chủ đích nhưng không muốn lộ tiêu chí
Que thămMỗi em bốc một que ghi số nhómKhoảng 1 phút 30 giâyCần ngẫu nhiên thật sự, học sinh thấy công bằng
Ghép hìnhMỗi em nhận một mảnh hình, tìm bạn ghép đủ hìnhKhoảng 2 phútĐầu năm, muốn học sinh làm quen nhau
Theo tháng sinhHọc sinh sinh cùng quý về một nhómKhoảng 2 phútHoạt động trải nghiệm, khởi động vui
Nhóm cố định cả thángGiáo viên lập danh sách, dán ở góc lớp, dùng nhiều tiếtDưới 1 phút sau tuần đầuDự án dài, cần nhóm ổn định
Thẻ câu hỏi và đáp ánNửa lớp cầm câu hỏi, nửa cầm đáp án, tìm nhau thành cặpKhoảng 2 phútMuốn kết hợp ôn kiến thức với chia cặp

Với lớp chật, chỉ ba cách đầu thực sự nhanh. Các cách còn lại đòi học sinh đi lại tìm nhau, nên dùng khi có không gian hoặc khi chính việc tìm nhóm là một phần hoạt động. Chọn một hai cách làm nếp cho lớp, đừng mỗi tiết một kiểu.

Chia ngẫu nhiên hay chia có chủ đích

Chia ngẫu nhiên phù hợp với hoạt động ngắn, nhiệm vụ không quá chênh về độ khó, và khi muốn học sinh làm việc với nhiều bạn khác nhau qua các tiết. Nó cũng giúp tránh cảm giác giáo viên thiên vị. Nhược điểm là đôi khi bốn em cùng ngại nói rơi vào một nhóm, hoặc hai em hay xích mích ngồi chung.

Chia có chủ đích dùng khi nhiệm vụ cần nhiều kỹ năng khác nhau, khi dự án kéo dài nhiều tuần, hoặc khi giáo viên muốn mỗi nhóm có ít nhất một em đọc tốt để dẫn dắt phần đọc tài liệu. Giáo viên xếp trước dựa trên quan sát, nhưng không bao giờ công bố tiêu chí. Câu "nhóm này có bạn giỏi kèm bạn yếu" mà lọt ra tai học sinh là gắn nhãn cho cả hai.

Một cách cân bằng hay dùng: giáo viên âm thầm tách vài cặp không nên ngồi chung và rải đều vài em cần hỗ trợ, còn lại để ngẫu nhiên. Thực hiện bằng thẻ màu dán sẵn dưới bàn, học sinh thấy như ngẫu nhiên nhưng thực ra đã được sắp. Không nên chia theo trình độ thành nhóm "giỏi" và nhóm "yếu" cố định, vì học sinh nhận ra rất nhanh và nhóm còn lại mất động lực.

Bốn vai trò trong nhóm và thẻ vai

Nhóm không có vai thì thường một em làm, ba em xem. Bốn vai dưới đây đủ cho nhóm bốn em; nhóm năm em thêm vai người đặt câu hỏi phản biện. Mỗi vai in trên một thẻ nhỏ, có câu nói gợi ý để em biết cách làm vai:

  • Nhóm trưởng, giữ nhiệm vụ: nhắc nhóm đang làm câu nào, mời bạn chưa nói góp ý. Câu gợi ý: "Bạn Hà chưa nói, bạn nghĩ sao?"
  • Thư ký: ghi ý chung của nhóm lên giấy hoặc phiếu. Câu gợi ý: "Mình ghi như thế này đã đúng ý các bạn chưa?"
  • Người giữ giờ: theo dõi thời gian, báo khi còn hai phút. Câu gợi ý: "Còn hai phút, mình chốt ý thôi."
  • Người báo cáo: trình bày kết quả trước lớp, cũng là người kiểm cả nhóm đã hiểu. Câu gợi ý: "Mình sẽ nói thế này, các bạn nghe thử có thiếu gì không?"
  • Người phản biện (nhóm năm em): hỏi "nếu thì sao", tìm chỗ chưa chặt. Câu gợi ý: "Có trường hợp nào ý này không đúng không?"

Đổi vai sau mỗi hoạt động hoặc mỗi tuần, để em nào cũng có lần làm báo cáo và lần làm thư ký. Cách giao vai nhanh là theo vị trí: em ngồi gần cửa sổ là thư ký, theo chiều kim đồng hồ lần lượt các vai khác. Lần sau xoay một bậc.

Câu lệnh chuyển chỗ: ổn định trong một phút

Trình tự sau giảm hẳn tiếng ồn khi chuyển từ ngồi nghe sang làm nhóm. Điều quan trọng là giao nhiệm vụ trước khi cho di chuyển.

  1. Giao nhiệm vụ khi học sinh còn ngồi yên. Nói rõ câu hỏi, sản phẩm, thời gian. Khi đã quay sang nhau, học sinh không còn nghe giáo viên.
  2. Kiểm hiểu nhiệm vụ. Gọi một em nhắc lại nhóm sẽ làm gì trong mấy phút.
  3. Nói vị trí và vai. "Bàn 1 quay xuống bàn 2, bàn 3 quay xuống bàn 4. Bạn gần cửa sổ là thư ký."
  4. Ra lệnh bắt đầu có đếm. "Các em có ba mươi giây để quay bàn và lấy bút, bắt đầu." Đếm ngược mười giây cuối bằng lời.
  5. Kiểm nhóm sẵn sàng. Mỗi nhóm thư ký giơ tay khi nhóm đã có giấy bút. Giáo viên nhìn một lượt rồi báo bắt đầu tính giờ.
  6. Lệnh trở về. Khi hết giờ, dùng tín hiệu thống nhất, cho mười giây để nhóm dừng bút và quay lên.

Lần đầu áp dụng có thể mất hai phút, nhưng sau ba bốn tiết học sinh quen nếp và làm trong dưới một phút. Giữ nguyên câu lệnh qua các tiết; câu lệnh thay đổi mỗi lần khiến học sinh phải nghe lại từ đầu.

Nhóm mấy người là vừa

Kích thước nhóm phụ thuộc nhiệm vụ. Nhóm quá lớn là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều em ngồi ngoài.

Số ngườiHợp vớiLưu ý
Cặp đôiHỏi đáp nhanh, kiểm bài cho nhau, luyện nóiNhanh nhất, ai cũng phải làm; ít ý đa dạng
Ba emGiải bài tập, làm thí nghiệm nhỏDễ thành hai em làm, một em xem nếu không giao vai
Bốn emThảo luận, khăn trải bàn, sản phẩm trên giấy lớnCân bằng nhất cho phần lớn hoạt động
Năm sáu emDự án dài, sản phẩm nhiều phầnPhải có vai rõ, nếu không sẽ có em đứng ngoài
Trên sáu emHiếm khi hợp với hoạt động trên lớpChỉ dùng cho trò chơi đồng đội hoặc tổ chức sự kiện

Lớp 40 em chia nhóm bốn được mười nhóm, nhiều hơn số nhóm giáo viên theo dõi được trong một hoạt động mười phút. Có thể chấp nhận mười nhóm nhưng chỉ gọi hai ba nhóm báo cáo, hoặc chia nhóm sáu với vai rõ ràng để còn bảy nhóm. Đừng chia nhóm mười em chỉ để giảm số nhóm, vì sáu bảy em trong đó sẽ không làm gì.

Lỗi hay gặp và cách xử lý tình huống

Đọc danh sách nhóm trên lớp. Đọc tên bốn mươi em mất ba bốn phút và lớp ồn trong lúc chờ. Dán danh sách lên bảng, hoặc dùng thẻ màu, hoặc nhóm theo bàn.

Học sinh không chịu vào nhóm được chia. Không tranh luận trước lớp. Nói "em thử làm với nhóm này hôm nay, cuối giờ cô nói chuyện với em", rồi nói riêng sau tiết để biết lý do.

Một em bị cả nhóm gạt ra. Đến gần, giao cho em một vai cụ thể như người báo cáo, và hỏi nhóm "bạn Nam giữ vai gì?" để nhóm phải nhận em.

Nhóm xong trước quá sớm. Chuẩn bị sẵn một nhiệm vụ mở rộng ghi trên giấy, đưa cho nhóm đó, không thông báo trước lớp.

Giao nhiệm vụ sau khi đã chia nhóm. Học sinh đã quay sang nhau và không nghe. Luôn giao trước, cho di chuyển sau.

Đổi cách chia mỗi tiết. Hôm đếm số, hôm bốc thăm, hôm ghép hình, lớp lần nào cũng phải học lại cách chia. Chọn một cách làm nếp cho hoạt động ngắn, chỉ dùng cách khác khi có lý do rõ ràng.

Để nhóm không có vật dụng. Nhóm đã ngồi xong mới phát hiện không ai mang bút dạ, giấy lớn còn ở bàn giáo viên. Đặt sẵn một túi vật dụng cho mỗi nhóm, người thư ký lên lấy trong lúc cả lớp quay bàn.

Ba tình huống khó: học sinh mới, khó di chuyển, bạn hay xích mích

Lớp có học sinh mới chuyển đến giữa năm. Tuần đầu, xếp em vào nhóm theo bàn với những bạn ngồi gần, đừng để em tự đi tìm nhóm vì em chưa quen ai. Giao cho em vai người giữ giờ, vai cần ít nói nhất nhưng vẫn có việc rõ ràng. Sau hai tuần, khi em đã quen vài bạn, chuyển sang các cách chia ngẫu nhiên như cả lớp.

Lớp có học sinh khuyết tật vận động hoặc khó di chuyển. Chọn cách chia mà em đó ngồi yên, các bạn đến chỗ em. Với nhóm cố định cả tháng, đặt vị trí nhóm của em ở chỗ thuận tiện nhất, gần lối đi. Không nói lý do trước lớp; học sinh thường tự hiểu và giúp bạn một cách tự nhiên khi giáo viên không biến việc đó thành chuyện đặc biệt.

Lớp có hai nhóm bạn hay xích mích. Không tách công khai, cũng không cố ép ngồi chung để "hoà giải" trong giờ học. Dùng thẻ màu dán sẵn để các em không rơi vào cùng nhóm trong giai đoạn căng thẳng, đồng thời làm việc riêng với các em ngoài giờ. Khi quan hệ đã ổn, có thể cho các em làm chung trong một nhiệm vụ ngắn, có vai rõ, để có trải nghiệm hợp tác tích cực.

Câu hỏi thường gặp

Cách chia nhóm nhanh nhất cho lớp bàn ghế cố định là gì?

Nhóm theo bàn: bàn trên quay xuống bàn dưới thành nhóm bốn, mất dưới ba mươi giây và không ai phải đứng dậy. Với lớp quen nếp, đây là cách dùng cho phần lớn hoạt động ngắn.

Có nên chia nhóm theo trình độ học sinh không?

Không nên lập nhóm giỏi và nhóm yếu cố định vì học sinh nhận ra và mất động lực. Nếu cần cân bằng, giáo viên âm thầm xếp bằng thẻ màu và không công bố tiêu chí.

Nhóm nên có mấy học sinh là vừa?

Bốn em là cân bằng nhất cho thảo luận và sản phẩm trên giấy lớn. Cặp đôi hợp với hỏi đáp nhanh; nhóm năm sáu em chỉ hợp với dự án dài và phải có vai rõ ràng.

Có nên để học sinh tự chọn nhóm không?

Thỉnh thoảng được, nhất là với dự án các em cần hợp tác ngoài giờ. Nhưng nếu luôn tự chọn, các em quen nhau sẽ ngồi chung và vài em bị lẻ ra, nên giáo viên cần theo dõi và hỗ trợ.

Bao lâu nên đổi nhóm một lần?

Nhóm cho hoạt động ngắn có thể đổi mỗi tiết. Nhóm cố định cho dự án nên giữ suốt dự án, thường hai đến bốn tuần, rồi trộn lại để học sinh làm việc với nhiều bạn khác.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138